1.23 యోత్స్యమానాన్

శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం – 1  << అధ్యాయం – 1, శ్లోకం – 22 శ్లోకం  యోత్స్యమానాన్ అవేక్షే’హం యా ఏతే’త్ర సమాగతాః  ధార్తరాష్ట్రస్య దుర్బుద్ధేర్యుద్ధే ప్రియచికీర్షవః  ప్రతి పదార్థం  దుర్బుద్ధేః – దుష్టచిత్తము కలిగిన ధార్తరాష్ట్రస్య – ధృతరాష్ట్రుని పుత్రుడైన దుర్యోధనునికి యుద్ధే – యుద్ధమునందు ప్రియచికీర్షవః – సంతోషము కలిగించుటకై అత్ర – ఈ యుద్ధరంగమునందు యే ఏతే – ఎవరైతే … Read more

1.22 యావద్ ఏతన్

శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం – 1 << అధ్యాయం 1, శ్లోకం 21 శ్లోకం  యావదేతాన్ నిరీక్షేహం యోద్ధుకామానవస్థితాన్ । కైర్మయా సహ యోద్ధవ్యమస్మిన్ రణసముద్యమే ॥ ప్రతి పదార్థం  యోద్ధుకామాన్ – యుద్ధం చేయాలనే తీవ్ర కాంక్షతో అవస్థితాన్ – ఎదురుగా నిలబడి ఉన్నటువంటి ఏతాన్ – ఈ దుర్యోధనాదులను (కౌరవ పక్ష యోధులందరినీ) యావత్ నిరీక్షే – నేను కళ్లారా చూసేవరకు అస్మిన్ … Read more

1.21 హృషీకేశం

శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం – 1 << అధ్యాయం – 1, శ్లోకం – 20 శ్లోకం  హృషీకేశం తదా వాక్యం ఇదమాహ మహీపతే అర్జున ఉవాచ – సేనయోరుభయోర్మధ్యే రథం స్థాపయ మేచ్యుత   ప్రతి పదార్థం  మహీపతే – ఓ పృథ్వీ పాలకుడా! (ధృతరాష్ట్ర మహారాజా!) హృషీకేశం – ఇంద్రియాలకు అధిపతి అయిన ఆ శ్రీకృష్ణునితో ఇదం – ఈ విధమైన వాక్యం … Read more

1.20 – అథ వ్యవస్థితాన్

 శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 1.19 శ్లోకం అథ వ్యవస్థితాన్ దృష్ట్వా ధార్తరాష్ట్రాన్ కపిధ్వజః | ప్రవృత్తే శస్త్ర సంపాతే ధనురుద్యమ్య పాండవః || ప్రతి పదార్థం అథ:  – ఇరుపక్షాల సైన్యాల భీకర గర్జనల తర్వాత కపిధ్వజః  – తన జెండాపై హనుమంతుల వారిని కలిగిన (అర్జునుడు) శస్త్ర సంపాతే ప్రవృత్తే – యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు వ్యవస్థితాన్ ధార్తరాష్ట్రాన్ … Read more

1.19 – స ఘోషో ధార్తరాష్ట్రాణాం

 శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 1.18 శ్లోకం స ఘోషో ధార్తరాష్ట్రాణాం హృదయాని వ్యదారయత్ | నభశ్చ పృథివీం చైవ తుములో వ్యనునాదయన్ || ప్రతి పదార్థం నభః చ  – ఆకాశమును పృథివీం చ ఏవ  – మరియు సమస్త భూమిని కూడా వ్యనునాదయన్ – ప్రతిధ్వనింపజేస్తూ / శబ్దంతో నింపుతూ తుములః సఘోషః – ఏకకాలంలో పూరించిన … Read more

1.17 – కాశ్యశ్చ

 శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 1.16 శ్లోకం కాశ్యశ్చ పరమేష్వాసః శిఖండీ చ మహారథః | ధృష్టద్యుమ్నో విరాటశ్చ సాత్యకిశ్చాపరాజితః || ప్రతి పదార్థం పరమేష్వాసః  – గొప్ప ధనుర్ధారి కాశ్యః  చ – కాశీ రాజు మహారథః – మహారథుడు / గొప్ప సారథి శిఖండీ చ – మరియు శిఖండి ధృష్టద్యుమ్నః  – మరియు ధృష్టద్యుమ్నుడు విరాటః … Read more

1.16 – అనంతవిజయం

 శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 15 శ్లోకం అనంతవిజయం రాజా కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః నకులః సహదేవశ్చ సుఘోషమణిపుష్పకౌ ప్రతి పదార్థం కుంతీపుత్రః  – కుంతీ యొక్క పుత్రుడు రాజా  – మరియు రాజు యుధిష్ఠిరః – ధర్మపుత్రుడు అనంతవిజయం – ‘అనంతవిజయం’ అను శంఖమును పూరించెను నకులః సహదేవశ్చ  – (మాద్రీ పుత్రులైన) నకులుడు మరియు సహదేవుడు సుఘోషమణిపుష్పకౌ  – … Read more

1.15. పాంచజన్యం

శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 14 శ్లోకం పాంచజన్యం హృషీకేశో దేవదత్తం ధనంజయః . పౌండ్రం దధ్మౌ మహాశంఖం భీమకర్మా వృకోదరః ప్రతి పదార్థం హృషీకేశః – ఇంద్రియాధిపతి కృష్ణుడు పాంచజన్యం – పాంచజన్య అనే మహా శంఖం ధనంజయః – అర్జునుడు దేవదత్తం – దేవదత్త అనే శంఖం భీమకర్మా వృకోదరః  – భయంకర కార్యాలు చేసే భీముడు … Read more

1.14 తతః శ్వేతైర్

శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 13 శ్లోకం తతః శ్వేతైర్ హయైర్యుక్తే మహతి స్యందనే స్థితౌ . మాధవః పాండవశ్చైవ దివ్యౌ శంఖౌ ప్రదధ్మతుః  ప్రతి పదార్థం తతః – తరువాత మాధవః – శ్రీమహాలక్ష్మీ పతి కృష్ణుడు పాండవః – పాండవుడు అర్జునుడు శ్వేతైర్ హయైర్యుక్తే మహతి స్యందనే – తెల్ల గుర్రాలు లాగుతున్న మహా రథంలో స్థితౌ … Read more

1.13 తతః శంఖాశ్చ

శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 12 శ్లోకం తతః శంఖాశ్చ భేర్యశ్చ పణవానకగోముఖాః . సహసైవాభ్యహన్యంత స శబ్దస్తుములోఽభవత్  ప్రతి పదార్థం తతః – తరువాత శంఖాశ్చ భేర్యశ్చ పణవానకగోముఖాః  – శంఖాలు, భేరులు, చిన్న డప్పులు, పెద్ద డప్పులు, గోముఖాలు సహసైవా – వెంటనే అభ్యహన్యంత– మోగించబడ్డాయి స శబ్దస్తుములోఽభవత్ – ఆ శబ్దం ఘోరంగా మారింది తాత్పర్యం … Read more