१०.१८ – विस्तरेणात्मनो योगं

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १० << अध्याय १० श्लोक १७ श्लोक विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥ पद पदार्थ जनार्दन – हे जनार्दन (शत्रुओं का नाश करने वाले)!आत्मन: – आपकेयोगं – शुभ गुणों से युक्त होने काविभूतिं च – नियंत्रण का भीभूयः – … Read more

१०.१७ – कथं विद्याम् अहं योगी

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १० << अध्याय १० श्लोक १६ श्लोक कथं विद्याम् अहं योगी त्वां सदा परिचिन्तयन्।केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥ पद पदार्थ भगवन् – हे शुभ गुणों के महासागर भगवान्!योगी अहम् – मैं , एक भक्ति योगीत्वां – आपकोसदा – हमेशापरिचिन्तयन् – [आपका] चिंतन करता … Read more

१०.१६ – वक्तुम् अर्हस्यशेषेण

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १० << अध्याय १० श्लोक १५ श्लोक वक्तुम् अर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः।याभिर्विभूतिभिर्लोकान् इमांस् त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥ पद पदार्थ याभि: विभूतिभि: – उन महिमाएँ जिनसेइमां लोकान् – इन समस्त लोकोंत्वं – आपव्याप्य तिष्ठसि – व्याप्त होकर चमक रहे हैंदिव्या: आत्मविभूतयः – वे अद्भुत महिमाएँ जो आपके … Read more

१०.१५ – स्वयम् एवात्मनाऽऽत्मानं

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १० << अध्याय १० श्लोक १४ श्लोक स्वयम् एवात्मनाऽऽत्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥ पद पदार्थ पुरुषोत्तम – हे पुरुषोत्तम (सर्वोच्च भगवान जो पुरुषों में सर्वश्रेष्ठ हैं)!भूत भावन! – हे समस्त प्राणियों के सृष्टिकर्त्ता !भूतेश! – हे समस्त वस्तुओं के नियंता!देवदेव! – … Read more

१०.१४ – सर्वमेतदृतं मन्ये

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १० << अध्याय १० श्लोक १३ श्लोक सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव।न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥ पद पदार्थ केशव – हे केशव !मां – मुझेयत् वदसि – तुम्हारी इन सारी सम्पत्तियों और शुभ गुणों के बारे में समझा रहे होसर्वम् एतद् – … Read more

१०.१३ – आहुस्त्वामृषयः सर्वे

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १० << अध्याय १० श्लोक १२ भाग २ श्लोक आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा।असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥ पद पदार्थ सर्वे ऋषय: – सभी ऋषियोंतथा – उस प्रकार सेदेवर्षि: नारद: – नारद जो दिव्य ऋषि हैंअसित: – ऋषि असितदेवल: – ऋषि देवलव्यासः – ऋषि … Read more

१०.१२ भाग २ – पुरुषं शाश्वतं दिव्यम्

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १० << अध्याय १० श्लोक १२ भाग १ श्लोक पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥ पद पदार्थ शाश्वतं दिव्यं पुरुषं – शाश्वत रूप से विद्यमान दिव्य आत्माआदि देवं – प्रथम स्वामीअजं – जो (भौतिक इच्छा के परिणामस्वरूप) जन्म नहीं लेताविभुं – सर्व-भूत सरल अनुवाद आपको शाश्वत … Read more

१०.१२ भाग १ – परं ब्रह्म परं धाम

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १० << अध्याय १० श्लोक ११ श्लोक अर्जुन उवाचपरं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् । पद पदार्थ अर्जुन उवाच – अर्जुन ने कहापरं ब्रह्म – परम ब्रह्म के रूप मेंपरं धाम – परम ज्योति के रूप मेंपरमं पवित्रं – (श्रुति/वेद में) परम पावन (परम … Read more

१०.११ – तेषाम् एवानुकम्पार्थम्

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १० << अध्याय १० श्लोक १० श्लोक तेषाम् एवानुकम्पार्थम् अहम् अज्ञानजं तमः ।नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥ पद पदार्थ तेषां – उन निःस्वार्थ भक्ति योग निष्टों ( जो भक्ति योग में लगे हुए हैं) मेंअनुकम्पार्थं एव – केवल मेरी दया के कारणआत्म भावस्थ: – उनके ह्रदय … Read more

१०.१० – तेषां सततयुक्तानां

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १० << अध्याय १० श्लोक ९ श्लोक तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥ पद पदार्थ सतत युक्तानां – हमेशा (मेरे) साथ रहने की इच्छाभजतां – जो लोग मेरे प्रति (निःस्वार्थ) भक्ति में लगे हुए हैंतेषां – उनके लिएयेन ते माम् … Read more