ஸ்ரீ பகவத் கீதை ஸாரம் – அத்யாயம் 1 (அர்ஜுன விஷாத யோகம்)

ஸ்ரீ:  ஸ்ரீமதே சடகோபாய நம:  ஸ்ரீமதே ராமாநுஜாய நம:  ஸ்ரீமத் வரவரமுநயே நம: ஸ்ரீ பகவத் கீதை ஸாரம் ஆளவந்தார் தம்முடைய கீதார்த்த ஸங்க்ரஹத்தில் ஐந்தாம் ச்லோகத்தில் முதல் அத்யாயத்தின் கருத்தை “தகாத உறவினர்களிடத்தில் பாசத்தினாலும் கருணையினாலும் செய்ய வேண்டிய தர்மமான யுத்தத்தில் செய்யக்கூடாது என்கிற அதர்மபுத்தியைப் பெற்று, அதனால் அர்ஜுனன் கலங்கி நின்றான். அவனை யுத்தம் செய்ய வைப்பதற்காக இந்த கீதா சாஸ்த்ரம் எம்பெருமானாலே தொடங்கப்பட்டது” என்று அருளிச்செய்கிறார். ச்ரிய:பதியான ஸர்வேச்வரன் இரண்டு தன்மைகளை உடையவன் … Read more

१.४७ – एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १ << अध्याय १ श्लोक १.४६ श्लोक संजय उवाच एवमुक्त्वार्जुनः सङ्‍ख्ये रथोपस्थ उपाविशत्‌ ।विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः ৷৷ पद पदार्थ एवं – इस प्रकारउक्त्वा – कहकरसशरं चापं – अपने धनुष और बाण कोविसृज्य – गिराकरशोकसंविग्नमानसः – शोकग्रस्त मन सेसङ्‍ख्ये – युद्धक्षेत्र मेंरथोपस्थे – अपने रथ … Read more

१.४६ – यदि मामप्रतीकारम्‌

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १ << अध्याय १ श्लोक १.४५ श्लोक यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत्‌ ৷৷ पद पदार्थ रणे – युद्धक्षेत्र मेंअप्रतीकारं – बदले लेने की कोई इच्छा न होने के नाते ( मेरे विरुद्ध किये गए अपराधों के प्रति )अशस्त्रं – निःशस्त्रमाम्‌ – मुझेशस्त्रपाणयः … Read more

१.४५ – अहो बत महत् पापं

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १ << अध्याय १ श्लोक १.४४ श्लोक अहो बत महत् पापं कर्तुं व्यवसिता वयम्‌ ।यद्राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः ৷৷ पद पदार्थ वयं – हमराज्यसुखलोभेन – राज्यशासन की लोभ और आनंद की लालच मेंस्वजनं – हमारे ही रिश्तेदारों कोहन्तुं उद्यता: – मारने की कोशिश कर रहे हैं(इति) … Read more

१.४४ – उत्सन्नकुलधर्माणां

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १ << अध्याय १ श्लोक १.४३ श्लोक उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।नरकेऽनियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम ৷৷ पद पदार्थ जनार्दन – हे जनार्दन !उत्सन्नकुलधर्माणां – जो अपने कुल के पारम्परिक नियम तथा धर्म को खो दियामनुष्याणां – उन जैसे मनुष्यों कोनरके – नरक मेंनियतं वास: भवती – निरंतर … Read more

१.४३ – दोषैरेतैः कुलघ्नानां

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १ << अध्याय १ श्लोक १.४२ श्लोक दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः ৷৷ पद पदार्थ कुलघ्नानां – जिसने कुल को नष्ट किया हैवर्णसङ्करकारकैः – जिससे वर्णों में मिश्रण हो जाता हैऐतै: दोषै: – इन दोषों के कारणशाश्वताः – शाश्वतजातिधर्माः – वर्णों के पारम्परिक … Read more

१.४२ – सङ्करो नरकायैव

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १ << अध्याय १ श्लोक १.४१ श्लोक सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः ৷৷ पद पदार्थ सङ्कर: – वर्णों में मिश्रण आने परकुलघ्नानां – जिसने कुल को नष्ट किया हैकुलस्य च – और उस सारे कुल कोनरकाय एव – केवल नरक की … Read more

१.४१ – अधर्माभिभवात् कृष्ण

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १ << अध्याय १ श्लोक १.४० श्लोक अधर्माभिभवात् कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्कर: ৷৷ पद पदार्थ वार्ष्णेय कृष्ण ! – हे कृष्ण ( वृष्णि वंश में जनित) !अधर्माभिभवात् – जब अधर्म एक वंश को घेर लेता हैकुलस्त्रियः – उस कुल के स्त्रियांप्रदुष्यन्ति … Read more

१.४० – कुल क्षये प्रणश्यन्ति

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १ << अध्याय १ श्लोक १.३९ श्लोक कुल क्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नम्‌ अधर्मोऽभिभवत्युत ৷৷ पद पदार्थ कुल क्षये – जब कुल का विनाश होता हैसनातनाः – प्राचीनकुलधर्माः – कुल का नियम / आचरणप्रणश्यन्ति – विनष्ट हो जाता हैधर्मे नष्टे – जब … Read more

१.३७ – तस्मान्‌ नार्हा वयं हन्तुं

श्री: श्रीमते शठकोपाय नमः श्रीमते रामानुजाय नमः श्रीमद्वरवरमुनये नमः अध्याय १ << अध्याय १ श्लोक १.३६ श्लोक तस्मान्‌ नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान्स्वबान्धवान्‌ ।स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव ৷৷ पद पदार्थ तस्मात् – इसलिएवयं – हमस-बान्धवान्‌ – सगे सम्बन्धीधार्तराष्ट्रान् – दुर्योधन और सारे कौरवहन्तुं अर्हा: न – मारने को अशक्त हैंमाधव – हे! श्री … Read more