1.31 – నిమిత్తాని చ పశ్యామి

 శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 1.30 శ్లోకం నిమిత్తాని చ పశ్యామి విపరీతాని కేశవ | న చ శ్రేయోऽనుపశ్యామి హత్వా స్వజనమాహవే || ప్రతి పదార్థం కేశవ – ఓ కేశవా! (శ్రీకృష్ణా!) విపరీతాని నిమిత్తాని చ – కీడును సూచించే అనేక అపశకునాలను (దుశ్శకునాలను) పశ్యామి – నేను చూస్తున్నాను ఆహవే – ఈ యుద్ధభూమిలో స్వజనం … Read more

1.30 – గాణ్డీవం స్రంసతే హస్తాత్

 శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 1.29 శ్లోకం గాణ్డీవం స్రంసతే హస్తాత్ త్వక్ చైవ పరిదహ్యతే । న చ శక్నోమ్యవస్థాతుం భ్రమతీవ చ మే మనః ॥ ప్రతి పదార్థం హస్తాత్ – చేతి నుండి గాణ్డీవమ్ – గాండీవ ధనుస్సు స్రంసతే – జారిపోవుచున్నది త్వక్ చ ఏవ – నా చర్మము కూడా పరిదహ్యతే – … Read more

1.29 – సీదన్తి మమ గాత్రాణి

 శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 1.28 శ్లోకం సీదన్తి మమ గాత్రాణి ముఖం చ పరిశుష్యతి । వేపథుశ్చ శరీరే మే రోమహర్షశ్చ జాయతే ॥ ప్రతి పదార్థం మమ – నా యొక్క గాత్రాణి – అవయవములు సీదన్తి – పట్టుతప్పి పోవుచున్నవి (శిథిలమగుచున్నవి) ముఖం చ – నోరు కూడా పరిశుష్యతి – ఎండిపోవుచున్నది మే శరీరే … Read more

1.28 – కృపయా పరయావిష్టో

 శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 27 శ్లోకం కృపయా పరయావిష్టో విషీదత్రిదమబ్రవీత్ । అర్జున ఉవాచ – దృష్ట్వేమం స్వజనం కృష్ణ యుయుత్సుం సముపస్థితమ్ ॥ ప్రతి పదార్థం పరయా కృపయా ఆవిష్టః – తీవ్రమైన దయాభావావేశంతో కూడినవాడై విషీదన్ – శోకిస్తూ / దుఃఖిస్తూ ఇదమ్ అబ్రవీత్ – ఈ విధముగా పలికెను అర్జున ఉవాచ – అర్జునుడు … Read more

1.27 – శ్వశురాన్ సుహృదశ్చైవ

 శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 1.26 శ్లోకం శ్వశురాన్ సుహృదశ్చైవ సేనయోరుభయోరపి । తాన్ సమీక్ష్య స కౌన్తేయః సర్వాన్ బన్ధూనవస్థితాన్ ॥ ప్రతి పదార్థం ఉభయోః సేనయోః అపి – రెండు సైన్యములలోనూ ఉన్న శ్వశురాన్ – మామగార్లను (ద్రుపదుడు మొదలైనవారిని) సుహృదః చ ఏవ – శ్రేయోభిలాషులను, హితైషులను కూడా సః కౌన్తేయః – ఆ కుంతీపుత్రుడైన … Read more

1.26 తత్రాపశ్యత్ స్థితాన్ పార్థః

 శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 25 శ్లోకం తత్రాపశ్యత్ స్థితాన్ పార్థః పితౄనథ పితామహాన్ । ఆచార్యాన్ మాతులాన్ భ్రాతౄన్ పుత్రాన్ పౌత్రాన్ సఖీంస్తథా ॥ ప్రతి పదార్థం అథ – తదనంతరము / ఆ తర్వాత తత్ర – అక్కడ (ఆ యుద్ధభూమిలో) పార్థః – పృథాపుత్రుడైన అర్జునుడు పితౄన్ – పితృసమానులైన వారిని [తండ్రి పక్షాన పెదనాన్నలు, … Read more

1.25 – భీష్మ-ద్రోణ-ప్రముఖతః 

శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 1.24 శ్లోకం  భీష్మద్రోణప్రముఖతః సర్వేషాం చ మహీక్షితామ్ | ఉవాచ పార్థ పశ్యైతాన్ సమవేతాన్ కురూనితి || ప్రతి పదార్థం  భీష్మ ద్రోణ ప్రముఖతః – భీష్ముడు, ద్రోణాచార్యుడు మొదలైనవారి ఎదుట సర్వేషాం చ మహీక్షితామ్ – మరియు సమస్త భూపాలుర (రాజుల) ఎదుట పార్థ – ఓ పృథా పుత్రుడా! (కుంతీదేవి కుమారుడవైన … Read more

1.24 ఏవం ఉక్తో హృషీకేశో 

శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం 1 << అధ్యాయం 1 శ్లోకం 1.23 శ్లోకం  సంజయ ఉవాచ ఏవం ఉక్తో హృషీకేశో గుడాకేశేన భారత  సేనయోరుభయోర్మధ్యే స్థాపయిత్వా రథోత్తమమ్  ప్రతి పదార్థం  సంజయ ఉవాచ – సంజయుడు ఇలా పలికెను భారత – ఓ ధృతరాష్ట్ర మహారాజా! (భరతవంశ శ్రేష్ఠుడా!) హృషీకేశః – ఇంద్రియ నియామకుడైన శ్రీకృష్ణుడు గుడాకేశేన – నిద్రను జయించిన అర్జునునిచే ఎవమ్ – ఈ … Read more

1.23 యోత్స్యమానాన్

శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం – 1  << అధ్యాయం – 1, శ్లోకం – 22 శ్లోకం  యోత్స్యమానాన్ అవేక్షే’హం యా ఏతే’త్ర సమాగతాః  ధార్తరాష్ట్రస్య దుర్బుద్ధేర్యుద్ధే ప్రియచికీర్షవః  ప్రతి పదార్థం  దుర్బుద్ధేః – దుష్టచిత్తము కలిగిన ధార్తరాష్ట్రస్య – ధృతరాష్ట్రుని పుత్రుడైన దుర్యోధనునికి యుద్ధే – యుద్ధమునందు ప్రియచికీర్షవః – సంతోషము కలిగించుటకై అత్ర – ఈ యుద్ధరంగమునందు యే ఏతే – ఎవరైతే … Read more

1.22 యావద్ ఏతన్

శ్రీ: శ్రీమతే శఠకోపాయ నమ: శ్రీమతే రామానుజాయ నమ: శ్రీమత్ వరవరమునయే నమ: అధ్యాయం – 1 << అధ్యాయం 1, శ్లోకం 21 శ్లోకం  యావదేతాన్ నిరీక్షేహం యోద్ధుకామానవస్థితాన్ । కైర్మయా సహ యోద్ధవ్యమస్మిన్ రణసముద్యమే ॥ ప్రతి పదార్థం  యోద్ధుకామాన్ – యుద్ధం చేయాలనే తీవ్ర కాంక్షతో అవస్థితాన్ – ఎదురుగా నిలబడి ఉన్నటువంటి ఏతాన్ – ఈ దుర్యోధనాదులను (కౌరవ పక్ష యోధులందరినీ) యావత్ నిరీక్షే – నేను కళ్లారా చూసేవరకు అస్మిన్ … Read more